A czy AL? – preposizione semplice o articolata?

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 0 Flares ×

włoskie przyimki articolate

Kiedy ktoś bliżej poznaje te małe potworki, chwyta się za głowę! Nawet nie chcę sobie wyobrażać, ilu uczących się, zrezygnowało z nauki języka włoskiego właśnie z powodu włoskich przyimków! Chwała tym, którzy pozostali na polu walki  :-D

Powiedzmy, że jesteś miłośniczką siłowni, robisz te wszystkie (przy)siady, martwe ciągi i hip thrusty … ale nienawidzisz pompek! Każdy trener Ci powie -> Rób jak najwięcej pompek! Z czasem znienawidzone pompki stają się Twoim ulubionym ćwiczeniem …. może dlatego, że wykonanie pierwszych dziesięciu kosztowało Cię tyle wysiłku? Tak samo może być z przyimkami…

Ten wpis ma podpowiedzieć, kiedy użyć przyimka prostego, a kiedy przyimka ściągniętego. Zastosowanie poszczególnych preposizioni znajdziecie w osobnych wpisach ->

 

Preposizioni semplici e articolate

A, IN, DA, DI, SU, CON, PER, TRA, FRA to przyimki proste ( preposizioni semplici), natomiast NEL, DELLE, ALL’, ALLO to przykłady przyimków ściągniętych (preposizioni articolate).

Jak powstają przyimki ściągnięte

Poprzez połączenie przyimka prostego (a, in, da …) z rodzajnikiem określonym ( il, lo, l’, la, i, gli, le). Przyimki nie łączą się w jedną formę z rodzajnikami nieokreślonymi ( un, una, uno, un’), a więc napiszemy je osobno, np. Lavoro in un ospedale. Zobaczmy to na kilku przykładach:

  • Devo andare dal ( da + il ) medico | Muszę iść do lekarza.
  • Vengo dalla ( da + la ) Polonia | Pochodzę z Polski
  • Lavoro dalle (  da+ le ) 9 | Pracuję od godz. 9
  • Credo all’ ( a + l’ ) oroscopo | Wierzę w horoskop.
  • Le chiavi si trovano sul ( su + il )  tavolo | Klucze są na stole.

preposizioni articolate

 

Le preposizioni semplici per, tra, fra, con nie łączą się z rodzajnikami, piszemy je osobno, np. per una settima, con gli amici.

Na pewno wielokrotnie zastanawialiście się, dlaczego w tekście napisali AL, a nie A, NELL’ a nie IN. Albo na odwrót… Sami też macie problem z dokonaniem wyboru w swojej pracy pisemnej? Jak sobie z tym radzić?

Kiedy użyć przyimka prostego, a kiedy ściągniętego?

Przede wszystkim ma to ścisły związek z użyciem odpowiedniego rodzajnika określonego/nieokreślonego lub pominięciem go. Jeśli więc, nie przerobiłaś dokładnie tematu rodzajników, powinnaś do niego wrócić. Zobaczmy na przykładzie:

    • Vado a scuola | Chodzę do szkoły.
    • Abito vicino alla ( A + LA ) scuola di Pietro | Mieszkam blisko szkoły Piotra.

Komentarz: W pierwszym zdaniu informuję ogólnie, że chodzę do szkoły, nie określam bliżej do której konkretnie. W drugim zdaniu natomiast, „indywidualizuję” tę szkołę. Informuję, że mieszkam blisko tej konkretnej szkoły, do której chodzi Piotr. Skoro chodzi o tę konkretną szkołę, to jest to LA SCUOLA.

We fragmencie alla scuola di Pietro, użyliśmy przyimka prostego DI ( nie DEL) ponieważ przed imionami nie stawiamy rodzajników.

Kiedy mówimy o czymś ogólnie, generalnie, to użyjemy przyimka prostego. Natomiast jeśli coś konkretyzujemy, zastosowanie znajdzie przyimek ściągnięty. Oto przykłady:

  • Metto le chiavi in tasca | Wkładam klucze do kieszeni.

Informuę, że generalnie wkładam klucze do kieszeni, a nie na przykład do torebki.

  • Metto le chiavi nella tasca del mio cappotto| Wkładam klucze do kieszeni mojego płaszcza.

Informuję dokładnie, do której kieszeni wkładam klucze.

Tę zależność widać też, na poniższych przykładach:

  • Abito in centro | Mieszkam w centrum.
  • Abito nel centro di Cracovia | Mieszkam w centrum Krakowa.
  • Vado in chiesa tutte le domeniche | Chodzę do kościoła w każdą niedzielę. ( Nie jest ważne, dokładnie do którego)
  • Tutte le domeniche vado nella chiesa di S. Maria Maggiore ( chcę konkretnie powiedzieć, do którego kościoła chodzę).

 

semplici o articolate

 Imiona, nazwy miast i krajów->

  • Przy nazwach krajów w liczbie mnogiej użyjemy przyimka articolata, w liczbie pojedynczej, semplice:
      • Vado in Spagna tutti gli anni | Spagna – l.poj.
        Vado negli Stati Uniti tutti gli anni | Stati Uniti – l.mn.
  • Przed nazwą miasta oraz imionami zawsze użyjemy przyimka prostego:
      • Vado a Roma/ Parto per Parigi
      • Il regalo è per Giovanni/ Hai comprato un regalo a Monica?

 

 Przypadki, które nie poddają się regułom 

Tak to już jest z tymi przyimkami  :roll: Jest mnóstwo sytuacji, kiedy powyższe reguły nie mają zastosowania i nic na to nie poradzimy, pozostaje nam, nauczyć się ich na pamięć.

Jak ja sobie z tym radzę? Przede wszystkim, zawsze zwracam uwagę jakiego przyimka użyto w konkretnej sytuacji. Podkreślam przyimki użyte w zdaniach. Dużo czytam po włosku, i dzięki temu, że te przykłady powtarzają się, zapamiętuję je.

Mimo, że języka włoskiego uczę się już prawie 10 lat, nadal zdarza mi się, zastanowić jakiego przyimka użyć w konkretnym zdaniu. Jest to zupełnie normalne, zawsze trafi się kontekst, którego nie użyliśmy lub taki, którego używamy rzadko. W takich sytuacjach często wpisuję konkretne zdania w Google i sprawdzam we włoskich tekstach, czy tak się pisze. 

Kilka przykładów z preposizioni articolate ->

DAL ⇒ dottore, dentista, tabaccaio, fruttivendolo, con i nomi delle professioni (dal macellaio, dal panettiere, dal veterinario, dal cartolaio, dal calzolaio, dal parrucchiere, dall’avvocato)

DAI ⇒miei (genitori), tuoi, suoi, miei cugini, signori Rossi

AL ⇒ cinema, mercato, ristorante, mare, bar, supermercato, parco, concerto, matrimonio

ALLA ⇒ stazione, posta, partita

ALL’ ⇒aereoporto, università, osteria

ALLE ⇒cinque, sei, dieci 

NELL’ ⇒ufficio di …., Italia del nord

Podsumowanie

  1. Jeśli mówimy o czymś ogólnie, generalnie użyjemy przyimka prostego (Sono in centro). Jeśli natomiast mamy na myśli coś konkretnego, użyjemy przyimka ściągniętego ( Sono nel centro di Milano). 
  2. Jeśli nie mówimy ogólnie, ale o czymś bliżej nieokreślonym, jakimś/ jakiejś użyjemy przyimka prostego i rodzajnika nieokreślonego ( lavora in una farmacia).
  3. Użycie przyimka semplice/ articolata jest zależne od użycia odpowiedniego rodzajnika określonego/ nieokreślonego.
  4. Wiele przypadków wymyka się powyższym regułom, pozostaje nauczyć się ich na pamięć. 
  5. To, czy autor wypowiedzi ma na myśli coś konkretnego czy mówi o czymś ogólnie, może nie wynikać wprost z jego słów, ale kto zna szerszy kontekst i całą sytuację, wie o tym doskonale. Ktoś powie: I bambini giocano nel giardino. Mimo, że nie mamy konkretyzacji, o jaki konkretnie ogród chodzi, pojawia się przyimek ściągnięty NEL. Autorowi jednak chodzi o jakiś konkretny ogród, np. na posiadłości jego mamy i jego rozmówca ( np. kolega) wie o tym.
,,,,,

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


  • Facebook
0 Flares Twitter 0 Facebook 0 0 Flares ×