Guardare, vedere, osservare – jak je odróżnić?

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 0 Flares ×

 

guardare czy vedere

Często, szczególnie na początku nauki, mamy problem z odróżnieniem tych czasowników, zwłaszcza vedere i guardare. Oto różne le sfumature (odcienie, niuanse, subtelności) języka włoskiego ….

Może zacznijmy od słownikowych podpowiedzi. Co nam mówi Glosbe:

  • vedere – widzieć, dostrzegać, zobaczyć, oglądać
  • guardare – patrzeć, oglądać, obserwować, popatrzeć
  • osservare – obserwować, zauważyć, ujrzeć

Hmm, troszkę to podobne się wszystko wydaje :roll: Słownik podaje nam tylko podstawowe znaczenia danego słówka, zazwyczaj nie wskazuje, w jakim kontekście, którego użyć. To, że dostrzegamy te drobne różnice, subtelności świadczy o naszym dobrym poziomie językowym, obyciu z językiem. Jak się w tym połapać?

Gdybyśmy mieli ułożyć te czasowniki wg kryterium zaangażowania, jakie wkładamy w czynność patrzenia ( dziwnie to jakoś zabrzmiało :D ), to wyglądałoby to tak ->

…………………………………………………………………………………………..

vedere ( najmniejsze zaangażowanie) ->guardare-> osservare (największe)

…………………………………………………………………………………………..

Vedere

Vedere tłumaczymy przede wszystkim jako widzieć, zobaczyć, dostrzec, zauważyć. Tej czynności możemy praktycznie nie poświęcić żadnego zaangażowania, a nawet proces ten, może być zupełnie niezależny od naszej woli. Kiedy np widzimy jakiś wypadek, w ułamku sekundy dostrzegamy, że coś się wydarzyło. Albo taki przykład: Ho visto un fantasma stanotte | Tej nocy zobaczyłam ducha. Vedere to po prostu odbieranie zmysłami, narządem wzroku bodźców, które nas otaczają.

Guardare

Guardare to przede wszystkim oglądać, patrzeć. Tej czynności poświęcamy przynajmniej minimum uwagi. Czynność ta zachodzi zależnie od naszej woli. Dlatego powiemy Mi piace guardare la tv | Lubię oglądać telewizję. Guardare kładzie nacisk na sam proces jakiejś czynności, zazwyczaj wydłużony w czasie ( podczas, gdy vedere (zobaczyć) to czynność, która może dokonać się w jednej sekundzie). Oto kilka przykładów:

guardareun fiore( kwiat)un quadro( obraz)una vetrina(wystawę)un’esposizione(wystawę, ekspozycję), la televisione(tv)i monti(góry)le stelle(gwiazdy), la gente che passeggia( ludzi, którzy przechodzą),  attraverso il buco della serratura(poprzez dziurkę od klucza), che cosa guardi?(co oglądasz), dove guardi?(gdzie się patrzysz). 

Osservare

Tutaj wkładamy najwięcej zaangażowania i poświęcamy tej czynności najwięcej uwagi. Czynność ta jest wyłącznie zależna od naszej woli. Natomiast zobaczyć coś (vedere) możemy zupełnie przypadkiem. Osservare to badać, obserwować, rozważać z uwagą, wykryć jakieś szczegóły, spostrzec, zauważyć, też za pomocą specjalistycznych narzędzi, po to aby sformułować pewne wnioski. Dlatego powiemy osservare: un quadro (obraz) , i movimenti di un insetto( ruchy owadów), il funzionamento di un motore ( działanie silnika), le stelle a occhio nudo ( gwiazdy gołym okiem). 

>>>

Ho visto un film / Ho guardato un film?

Czego możemy dowiedzieć się z forum Wordreference ->

Pewnie większość z Was spotkała się z obiema wersjami. Mając na uwadze to, co wyżej, wydawałoby się oczywistym, że powiemy guardare un film ( oglądać film) – ponieważ wkładamy w tę czynność zaanagażowanie i poświęcamy temu uwagę. Nikt raczej nie ogląda filmu przez przypadek, niezależnie od swojej woli :D Jednak, bardzo często użyjemy czasownika vedere.

  • Ieri sera abbiamo guardato un film - czasownika guardare użyjemy zazwyczaj wtedy, kiedy obejrzeliśmy ten film w domu, w telewizji czy na dvd, czy choćby w szkole.
  • Ieri sera abbiamo visto un film - tak powiemy najczęściej w przypadku kiedy obejrzeliśmy ten film w kinie, a więc w znaczeniu - Ieri sera siamo andati a vedere un film. 
  • A więc powiemy: Vieni con me a vedere un film stasera?/ Ieri sono andata a vedere un film con un’amica. Z czasownikiem andare, zawsze użyjemy czasownika vedere, nigdy guardare.

vedere guardare osservare

Co mówi Treccani na ten temat ->

Riportiamo la parte iniziale della definizione del verbo guardare presente nel Vocabolario Treccani.it: «Dirigere gli occhi, fissare lo sguardo su qualche oggetto (non include necessariamente l’idea del vedere, in quanto si può guardare senza vedere, così come si può vedere qualche cosa senza rivolgervi intenzionalmente o coscientemente lo sguardo) [...]».

Najpierw mamy podaną definicję czasownika guardare, tj. kierować wzrok, zatrzymywać spojrzenie na jakimś przedmiocie, niekoniecznie z zamiarem dostrzeżenia czegoś; ponieważ można oglądać bez zobaczenia/dostrzeżenia;  tak jak możemy zobaczyć/dostrzec coś bez zwracania na to uwagi, bez świadomego kierowania wzroku.

Insomma, l’intenzionalità del guardare non comporta per forza la capacità o il risultato del vedere. Il vedere implica, infatti, la realizzazione precisa di una percezione di stimoli esterni. Posso dire, perciò: Ho guardato dappertutto, ma non ho visto niente di strano; ma non *ho visto dappertutto, ma non ho guardato niente di strano.

Z tego wynika, że możemy coś oglądać, patrzeć się na coś, kierować wzrok w jakimś kierunku ( guardare ), ale nie dojrzymy czegoś, nie zobaczymy (vedere). Np. Patrzyłem wszędzie, ale nie dostrzegłem nic dziwnego.

Per concludere, sembra necessario dire vedere un film, nella misura in cui il vedere comporta, nel caso di una visione attenta, una percezione positiva, compiuta.

Wychodzi na to, że powinniśmy powiedzieć vedere un film. Można powiedzieć, że czasownik vedere przedstawia tutaj aspekt dokonany, natomiast czasownik guardare aspekt niedokonany, wyraża sam proces oglądania, kierowania wzroku w ekran. W tym kontekście vedere może również oznaczać zrozumieć ( capire). Podczas gdy guardare podkreśla sam proces (oglądanie filmu), czasownik vedere wskazuje na jakiś rezultat ( obejrzałem/ zobaczyłem/ zrozumiałem film).

A więc:

Ieri ho visto un film | Wczoraj obejrzałem/ zobaczyłem film.

Stasera abbiamo guardato un film a casa | Dziś wieczorem oglądaliśmy w domu film.

Jeszcze jeden przykład ->

Spadł mi na dywan kolczyk, patrzyłam ( ho guardato) na ziemię i szukałam wzrokiem swojej zguby. Ho guardato – oznacza, że patrzyłam na ziemię, ale nie dostrzegłam kolczyka, nie mamy rezultatu w postaci znalezienia go. Ho visto – powiemy, jeśli kolczyk zobaczyliśmy, znaleźliśmy go na ziemi, dostrzegliśmy. Jest efekt! Ho osservato – raczej nie użyjemy w takiej sytuacji, a jeśli już, oznaczałoby to, że bardzo dokładnie szukaliśmy wzrokiem tego kolczyka, obserwowaliśmy, siedzieliśmy 20 min na krześle z lupą w ręce i analizowaliśmy każdy fragment podłogi :D Jest to może trochę przerysowane, ale o to tutaj chodzi ;)

 Na koniec, polecam jeszcze ten włoski artykuł na ten temat, a także obejrzenie tej krótkiej videolekcji!

Do zobaczenia na facebook!

 

,,,

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


  • Facebook
0 Flares Twitter 0 Facebook 0 0 Flares ×